ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

 

 

«Ανέκδοτη Συλλογή Λαϊκών Παραμυθιών από τη Ζίτσα Ιωαννίνων»  λέγεται το βιβλίο του συγχωριανού μας εκπαιδευτικού – συγγραφέα  Θεόδωρου  Κοσμά ,  που  εκδόθηκε πριν από λίγες ημέρες .

Πρόκειται για μια συλλογή από 27 ζιτσιώτικα παραμύθια (μαγικά, διηγηματικά και ευτράπελα), που την κατάρτισε ο συμπατριώτης μας Παναγιώτης Κ. Λαμπρίδης περί τις αρχές του 20ου αιώνα, προστρέχοντας σε Ζιτσιώτες αφηγητές. Εκτός από τη μεταγραφή των παραμυθιών, η έκδοση περιέχει σχολιασμό τους, ενώ προτάσσεται πρόλογος του συγγραφέα και εκτενές κατατοπιστικό εισαγωγικό σημείωμα. Επιπλέον ακολουθούν Επιλεγόμενα, Γλωσσάρι και Βιβλιογραφία.

 Την εικονογράφηση έκανε η επίσης συγχωριανή μας  εκπαιδευτικός- ζωγράφος  Βαρβάρα  Γάτσιου- Σπυριδάκη .

ΙΟΥΝΙΟΣ 2025 : ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΘΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ ΚΑΙ ΤΩΝ 7 ΣΥΝΤΡΟΦΩΝ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΠΥΡΓΟ ΝΕΜΠΟΪΣΑ ΤΟΥ ΒΕΛΙΓΡΑΔΙΟΥ ΤΟ 1798

ΤΙΜΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΘΥΣΙΑΣΘΕΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΜΑΣ

Σαν σήμερα δολοφονείται ο Ρήγας Βελεστινλής και οι σύντροφοί του, με σκοπό να  σταματήσει το επαναστατικό του έργο και να σιγήσει η φωνή του.

Όμως, τα αποτελέσματα ήταν ακριβώς τα αντίθετα.

Ο Ρήγας είχε, ήδη, καταφέρει να σπείρει το σπόρο της επανάστασης, της ελπίδας, της ενότητας, Όχι μόνον των Ελλήνων αλλά και όλων των υπόδουλων βαλκανικών λαών.

Είναι η μέρα που ο Ρήγας μαζί, φυσικά, με τους συντρόφους του πέρασαν στο πάνθεον των ηρώων, πολεμώντας με τα πιο δημιουργικά όπλα, την πέννα του και το πνεύμα του.

Δε θέλησε τιμές και δόξες. Μπορούσε να ζήσει μια ήρεμη και άνετη ζωή και, όμως, ονειρεύτηκε και πάλεψε για ένα καλύτερο αύριο. Το σημαντικότερο έργο του Ρήγα και ίσως η μεγαλύτερη λαχτάρα είναι η προσπάθεια να ενωθούμε όλοι για να ανταπεξέλθουμε και να αφήσουμε παράμερα ιδιοτελείς σκέψεις και ενέργειες που οδηγούν σε απομόνωση και μιζέρια.

 Με γνώμονα τις ιδέες του Ρήγα, όλοι μαζί προχωράμε για τα ωραία, τα όμορφα, τα μεγάλα.

ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ, ΡΗΓΑ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗ.

ΟΙ ΘΥΣΙΑΣΘΕΝΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ , 24 ΙΟΥΝΙΟΥ 1798

ΡΗΓΑΣ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗΣ, ετών 41

Ευστράτιος Κορωνιός, έμπορος από τη Χίο, ετών 31

Αντώνιος Κορωνιός, έμπορος από τη Χίο, ετών 27

Ιωάννης Καρατζάς, λόγιος από τη Λευκωσία Κύπρου, ετών 31

Δημήτριος Νικολίδης, ιατρός, από τη Ζίτσα Ιωαννίνων, ετών 32

Θεοχάρης Γεωργίου Τουρούντζας, έμπορος από τη Σιάτιστα, ετών 22

Ιωάννης Εμμανουήλ, φοιτητής της Ιατρικής από την Καστοριά, ετών 24

Παναγιώτης Εμμανουήλ, αδελφός του Ιωάννη, υπάλληλος του Αργέντη, ετών 22

 

«Του Αρσαλιού το Σάββατο»: Το Σάββατο του αποχωρισμού

 

«Όλα τα Σάββατα να ΄ρθουν, να φύγουν, να ξανάρθουν και τ΄ Αρσαλιού το Σάββατο ποτέ να μην ξανάρθει!»

Με αυτά τα λόγια ο λαός μας φανερώνει την μεγάλη λύπη του αφού, για μια ακόμη φορά, θα χρειαστεί αυτό το Σάββατο ν΄ αποχαιρετίσει τους αγαπημένους του που θα γυρίσουν ξανά στον κόσμο των νεκρών.

Κατά μία παράδοξη λαϊκή δοξασία οι ψυχές έρχονται στον κόσμο των ζωντανών το βράδυ της Αναστάσεως του Κυρίου και παραμένουν σε αυτόν μέχρι το μεγάλο Ψυχοσάββατο, την παραμονή της Πεντηκοστής, για να επιστρέψουν την ημέρα αυτή, ξανά στον κάτω κόσμο.

Η παράδοση λέει πως η Παναγία παρακάλεσε τον Υιό της να επιτρέψει στις ψυχές να έρθουν κοντά στους ζωντανούς, να εορτάσουν μαζί το Πάσχα και να ζήσουν στον επάνω κόσμο όλες τις Πασχαλιάτικες μέρες. Ο Χριστός άκουσε τα παρακάλια της μητέρας του και μην μπορώντας ν’ αρνηθεί, άφησε τις ψυχές ν΄ ανασταίνονται μαζί του και να χαίρονται την ζωή πάνω στην γη για πενήντα μέρες.

Οι παλιοί πίστευαν πως οι ψυχές, αυτές τις μέρες, τριγυρίζουν κοντά τους με την μορφή πεταλούδας. Θυμάμαι τις γερόντισσες στο χωριό μου που μας έλεγαν να προσέχουμε, να μην κάνουμε κακό σε κάτι μεγάλες πεταλούδες που τριγυρνούσαν μέσα στα σπίτια.

Ύστερα έρχεται η μέρα τ΄ Αρσαλιού και η πίκρα γεμίζει όλους! Το Σάββατο της Πεντηκοστής το είπε ο λαός μας Σάββατο του Ρουσαλιού επειδή στα Ρωμαϊκά και Βυζαντινά χρόνια γιορτάζονταν επίσης η μέρα των νεκρών τα «Ροζάλια», από τα ρόδα, τα τριαντάφυλλα, που ήταν συνέχεια της αρχαιοελληνικής γιορτής των Ανθεστηρίων, που γίνονταν την περίοδο της Άνοιξης και κρατούσε τρείς μέρες, η τελευταία μέρα, τα υδροφόρια, ήταν αφιερωμένη στους νεκρούς.

Η εκκλησία μας την ημέρα αυτή τελεί μνημόσυνα και ευτυχώς ακόμα, οι πιστοί συμμετέχουν σε αυτά, φτιάχνοντας κόλλυβα, διατηρώντας έτσι ζωντανά κάποια έθιμα που μας συνδέουν με το παρελθόν και την πολιτιστική συνέχεια του Έθνους μας.

Στο δικό μου χωριό, την Ζίτσα, τοποθετούν την πιατέλα με τα κόλλυβα και το κρασί, που θα βρέξουν το πρόσφορο, σε κανίστρες όμορφα σκεπασμένες με λευκά κεντήματα.

Σε πολλά μέρη της Πατρίδας μας συνηθίζουν να περνούν ολόκληρη αυτή της μέρα στα νεκροταφεία στολίζοντας τους τάφους με λουλούδια και στρώνοντας το τραπέζι του αποχαιρετισμού πάνω σε αυτούς.

Τα ήθη και τα έθιμα είναι η ψυχή του λαού μας, όπως αυτή πλάστηκε, σαν το ζυμαράκι, από τις χαρές και τις λύπες της ζωής, είναι χαρακτηριστικά στοιχεία της ταυτότητας μας και στόλιζαν, τα παλιότερα χρόνια, με τον πλούτο τους κάθε γιορτή και σημαντική στιγμή της ζωής.

Βούλα Λεοντίδη – Πλάτωνα