Στον
τοίχο της Καισαριανής εκτελεστήκαν και 4 Ζιτσιώτες Τα
φωτογραφικά ντοκουμέντα που βλέπουν 82 χρόνια μετά το φως της δημοσιότητας,
αποτελούν για τις οικογένειες των εκτελεσθέντων αγωνιστών, πολύτιμη κληρονομιά
του τόπου τους και επιβεβαίωση της μαρτυρικής αλήθειας.
Γεώργιος και Γιάννης
Ροζάνης
Στον τοίχο της Καισαριανής, εκείνη την Πρωτομαγιά, ξεκληρίστηκε η
οικογένεια Ροζάνη, από την Ζίτσα Ιωαννίνων
Ο πατέρας
Γεώργιος 52 ετών και ο Γιάννης, μονάκριβο παιδί του 22 χρόνων, εκτελέστηκαν στο
σκοπευτήριο. Η πίκρα από το πρόσωπο της τραγικής μητέρας Ελένης Ροζάνη, που
έμεινε ολομόναχη πίσω, δεν έσβησε ποτέ, μέχρι τη στιγμή που πέθανε το 1977.
Η οικογένεια
του Γεωργίου Ροζάνη, είχε μεταναστεύσει από την Ζίτσα στην Αθήνα, την περίοδο
του Μεσοπολέμου για ένα καλύτερο μέλλον, ακολουθώντας κάποιους συγγενείς. Στην
Πεντέλη, άνοιξαν ένα μπακάλικο, όπου εργάζονταν όλοι και ξεκίνησαν μια νέα ζωή.
Η κ. Βούλα
Λεοντίδη Πλάτωνος μας μεταφέρει όσα η θεία Ελένη της είχε πει για τις συλλήψεις
του άνδρα και του παιδιού. Όπως αναφέρει, ο Γιάννης κάποιο πρωί, έφυγε από την
Πεντέλη για να κατεβεί στην Αθήνα, προκειμένου να ψωνίσει για το παντοπωλείο.
Όμως, έπεσε σε γερμανικό μπλόκο, πιθανόν στον Κολωνό και η οικογένεια τον
έχασε. Ο πατέρας του άρχισε να τον αναζητεί, ώσπου πληροφορήθηκε πως είχε
συλληφθεί από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Προσπάθησε πολύ για να τον
αφήσουν ελεύθερο και ζήτησε να συλληφθεί ο ίδιος, προκειμένου να επιστρέψει στο
σπίτι το παιδί του. Η εξέλιξη ήταν απρόσμενη. Οι Γερμανοί συνέλαβαν και τον
πατέρα….
ΕΛΕΝΗ ΡΟΖΑΝΗ
Η πίκρα από το πρόσωπο της τραγικής
μητέρας Ελένης Ροζάνη, που έμεινε ολομόναχη πίσω, δεν έσβησε ποτέ, μέχρι τη
στιγμή που πέθανε το 1977.
(πηγή https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/501818_oi-17-ipeirotes-toy-toihoy-tis-kaisarianis
)
Γεώργιος Μιχ. Γκάλγκος
Η καταγωγή από τη
Ζίτσα Ιωαννίνων. Καταγόταν από πολύτεκνη οικογένεια, είχε άλλους τρεις
αδελφούς (Νίκο, Βασίλη, Ανδροκλή) και
τρεις αδελφές (Αμαλία, Ιουλία και Μαρίνα)
ΝΕΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΩΡΓΙΟ Μ. ΓΚΑΛΓΚΟ
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην
Καισαριανή από τα ναζιστικά στρατεύματα Κατοχής την 1η Μαΐου
1944 απέκτησε εσχάτως, με τη δημοσίευση συγκλονιστικών φωτογραφικών
ντοκουμέντων, που προκάλεσαν πανελλήνια συγκίνηση, αξιοσημείωτη επικαιρότητα.
Καθώς μεταξύ των εκτελεσθέντων υπήρξαν, ως γνωστόν, και τέσσερα τέκνα της
Ζίτσας, οι Βασίλειος Αν. Σταμούλης, Γεώργιος Ι. Ροζάνης ή Ροζάνας, Ιωάννης Γ.
Ροζάνης, υιός του προηγουμένου, και Γεώργιος Μ. Γκάλγκος, εύλογα κεντρίστηκε το
ενδιαφέρον των Ζιτσαίων γι’ αυτούς.
Με το σημερινό μου σημείωμα θεωρώ υποχρέωσή
μου να καταθέσω ορισμένα νέα στοιχεία για τη ζωή και τη δράση του Γεωργίου Μ.
Γκάλγκου, τα οποία δε διέθετα πριν από πολλά χρόνια, όταν έκανα ένα σύντομο
αφιέρωμα στη μνήμη των τεσσάρων (βλ. Θεόδωρος Κοσμάς, Μνήμη πατριωτών, Τα Νέα της Ζίτσας, τεύχος 10,
Απρίλιος-Ιούνιος 2003, σσ. 15-17), ώστε, πέρα από τη χρονολογία γέννησής του
και μια αόριστη και μη διακριβωμένη πληροφορία του Β. Οικονόμου σχετικά με την
επαγγελματική του ιδιότητα (δημόσιος υπάλληλος), να μη μπορώ να προσκομίσω
καμιά άλλη μαρτυρία για το εικοσάχρονο παλικάρι.
Πώς όμως προέκυψαν αυτά τα στοιχεία; Λίγο
καιρό μετά τη δημοσίευση του αφιερώματος, συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 2003, ο
αείμνηστος Ανδροκλής Μ. Γκάλγκος, αδελφός του εκτελεσθέντος, έχοντας προφανώς
διαβάσει τα όσα είχα γράψει, με δική του πρωτοβουλία με πήρε παράμερα στη
Ρούγα, το θυμάμαι σαν σήμερα, και μου κατέθεσε τις παρακάτω πληροφορίες, τις
οποίες μεταφέρω αυτολεξεί σχεδόν, με βάση σημειώσεις που είχα τότε κρατήσει:
«Ο
Γεώργιος Γκάλγκος εγεννήθη εις Ζίτσα το 1924. Αφού τελείωσε το Δημοτικό
Σχολείο Ζίτσης, 12 ετών τον πήρε στην Αθήνα, και συγκεκριμένα στην Πεντέλη, ο
θείος του Γεώργιος Ροζάνας και εργάζετο ως διανομέας γάλατος με ένα γαϊδουράκι
και στη συνέχεια έγινε αρτεργάτης. Εκεί οργανώθηκε στην Εθνική Αντίσταση κατά
των Γερμανών. Σε ένα σαμποτάζ που έκανε ο ΕΛΑΣ στην περιοχή τον συνέλαβαν
κατόπιν προδοσίας οι Γερμανοί και τον εκτέλεσαν με τους 200 πατριώτες στην
Καισαριανή».
Το προκείμενο βιογραφικό, παρά τη λιτότητα
που το διακρίνει, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, στο βαθμό που βεβαιώνει με
τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την αντιστασιακή δράση του Γεωργίου Γκάλγκου, που,
όπως προκύπτει από τα συμφραζόμενα, φαίνεται πως υπήρξε μαχητής του ΕΛΑΣ και
ακριβώς για τη συμμετοχή του στην προμνησθείσα δολιοφθορά κατά των κατακτητών
συνελήφθη καθ’ υπόδειξη εγχώριου συνεργάτη των Ναζί, προδοτικό είδος που
δυστυχώς ευδοκίμησε κατά τη διάρκεια της Κατοχής και έδρασε καταστροφικά για
χιλιάδες αγωνιστές, ιδιαίτερα στα μπλόκα, υπό τα κάλυμμα της περιβόητης
κουκούλας. Εξάλλου, αναδεικνύει μια παράμετρο που δεν έχει επισημανθεί μέχρι
τώρα και που συνδέει ευθέως το Γεώργιο Γκάλγκο με τους Ροζαναίους, τη συγγενική
του δηλαδή σχέση (ανεψιός) με το Γεώργιο Ροζάνα. Αυτό δείχνει πολλά, τόσο για
την ιδεολογική σύμπλευση των τριών, όσο και για την ένταξή τους στο
αντιστασιακό κίνημα. Η σύλληψή τους, με άλλα λόγια, ο εγκλεισμός τους στο
Χαϊδάρι και εντέλει η εκτέλεσή τους υπήρξαν αναμφίβολα το αποτέλεσμα των
ιδεολογικών και αντιφασιστικών τους πεποιθήσεων, όπως άλλωστε δηλώνεται ρητά και
στην ανακοίνωση του γερμανικού αρχηγείου, που προαναγγέλλει το έγκλημα.
Θ. Δ. Κοσμάς