Οι 4 Ζιτσιώτες του τοίχου της Καισαριανής

Στον τοίχο της Καισαριανής εκτελεστήκαν και 4 Ζιτσιώτες   Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που βλέπουν 82 χρόνια μετά το φως της δημοσιότητας, αποτελούν για τις οικογένειες των εκτελεσθέντων αγωνιστών, πολύτιμη κληρονομιά του τόπου τους και επιβεβαίωση της μαρτυρικής αλήθειας.

 

 

Βασίλης Σταμούλης

 

  Ο Βασίλης Σταμούλης του Αναστασίου, γόνος πολυμελούς οικογένειας, γεννήθηκε το 1911 στη Ζίτσα, όπου και φοίτησε στο Δημοτικό Σχο­λείο και το Σχολαρχείο. Το 1928 πήγε στην Αθήνα, όπου έμαθε την τέχνη του τυπογράφου, επάγ­γελμα που άσκησε αρχικά στα Γιάννινα, στην εφ. Ηπειρωτικός Αγών, και στη συνέχεια στην Αθήνα, στην εφ. Ριζοσπάστης, ενώ φαίνεται πως ασχολήθηκε παράλληλα και με τη δημοσιο­γραφία (βλ. Νικ. Α. Αναστασόπουλος, Παραβατικές συμπεριφορές και καταστολή στην Ελ­λά­δα κατά τον Μεσοπόλεμο: το παράδειγμα του Νομού Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2012, σ. 508, σημ. 28). Η έντα­ξή του στο Κομμουνι­στικό Κόμμα του στοίχισε πολλές διώξεις (συλλήψεις, φυλακίσεις, εξορίες). Από το 1937-1943 εγκλεί­στη­κε στο κάτεργο της Ακροναυπλίας, από όπου μεταφέρθη­κε στο στρατόπε­δο του Χαϊ­δαρίου. Τη μα­τωμένη Πρωτομαγιά του 1944 διακόσιοι κομμουνι­στές και αγωνι­στές, ανάμε­σά τους ο Β. Στα­μούλης (αλλά και άλλοι τρεις συγ­χωριανοί μας, οι Γεώρ­γιος Ι. Ροζάνης, Ιωάννης Γ. Ροζάνης και Γεώργιος Μ. Γκάλγκος), οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό από­σπασμα. Άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 33 ετών. Περισσότερες βιογρα­φικές πληροφορίες βλ. Δήμος Κ. Βότσικας, Οι Αθά­να­τοι. Μορφές ηρώων και μαρτύρων από την Ήπει­ρο και άλλες περιοχές της Ελλά­δας, Αθήνα 1988, σσ. 74-75.

 

(πηγή εφημερίδα ΠΑΛΜΟΙ ΤΗΣ ΖΙΤΣΑΣ  τεύχος 77 Ιούλιος -Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2017)

 

Γεώργιος και  Γιάννης  Ροζάνης

Στον τοίχο της Καισαριανής, εκείνη την Πρωτομαγιά, ξεκληρίστηκε η οικογένεια Ροζάνη, από την Ζίτσα Ιωαννίνων

Ο πατέρας Γεώργιος 52 ετών και ο Γιάννης, μονάκριβο παιδί του 22 χρόνων, εκτελέστηκαν στο σκοπευτήριο. Η πίκρα από το πρόσωπο της τραγικής μητέρας Ελένης Ροζάνη, που έμεινε ολομόναχη πίσω, δεν έσβησε ποτέ, μέχρι τη στιγμή που πέθανε το 1977.

Η οικογένεια του Γεωργίου Ροζάνη, είχε μεταναστεύσει από την Ζίτσα στην Αθήνα, την περίοδο του Μεσοπολέμου για ένα καλύτερο μέλλον, ακολουθώντας κάποιους συγγενείς. Στην Πεντέλη, άνοιξαν ένα μπακάλικο, όπου εργάζονταν όλοι και ξεκίνησαν μια νέα ζωή.

Η κ. Βούλα Λεοντίδη Πλάτωνος μας μεταφέρει όσα η θεία Ελένη της είχε πει για τις συλλήψεις του άνδρα και του παιδιού. Όπως αναφέρει, ο Γιάννης κάποιο πρωί, έφυγε από την Πεντέλη για να κατεβεί στην Αθήνα, προκειμένου να ψωνίσει για το παντοπωλείο. Όμως, έπεσε σε γερμανικό μπλόκο, πιθανόν στον Κολωνό και η οικογένεια τον έχασε. Ο πατέρας του άρχισε να τον αναζητεί, ώσπου πληροφορήθηκε πως είχε συλληφθεί από τις γερμανικές δυνάμεις κατοχής. Προσπάθησε πολύ για να τον αφήσουν ελεύθερο και ζήτησε να συλληφθεί ο ίδιος, προκειμένου να επιστρέψει στο σπίτι το παιδί του. Η εξέλιξη ήταν απρόσμενη. Οι Γερμανοί συνέλαβαν και τον πατέρα….

   ΕΛΕΝΗ ΡΟΖΑΝΗ

Η πίκρα από το πρόσωπο της τραγικής μητέρας Ελένης Ροζάνη, που έμεινε ολομόναχη πίσω, δεν έσβησε ποτέ, μέχρι τη στιγμή που πέθανε το 1977.

(πηγή https://www.efsyn.gr/ellada/koinonia/501818_oi-17-ipeirotes-toy-toihoy-tis-kaisarianis )

 

Γεώργιος Μιχ. Γκάλγκος

Η  καταγωγή από τη Ζίτσα Ιωαννίνων.  Καταγόταν από  πολύτεκνη οικογένεια, είχε άλλους τρεις αδελφούς (Νίκο, Βασίλη, Ανδροκλή)  και τρεις αδελφές (Αμαλία, Ιουλία και Μαρίνα) 

 

ΝΕΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΩΡΓΙΟ Μ. ΓΚΑΛΓΚΟ

Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή από τα ναζιστικά στρα­­τεύ­μα­τα Κατοχής την 1^η Μαΐου 1944 απέκτησε εσχάτως, με τη δημοσίευση συγκλο­νιστικών φω­τογραφικών ντοκουμέντων, που προκάλεσαν πανελλήνια συγκί­νη­ση, αξι­ο­σημείωτη επικαι­ρότητα. Καθώς μεταξύ των εκτελεσθέντων υπήρξαν, ως γνωστόν, και τέσσερα τέκνα της Ζίτσας, οι Βασίλειος Αν. Σταμούλης, Γεώργιος Ι. Ροζάνης ή Ροζάνας, Ιωάννης Γ. Ροζάνης, υιός του προηγουμένου, και Γεώργιος Μ. Γκάλγκος, εύλογα κεντρίστηκε το ενδια­φέρον των Ζιτσαίων γι’ αυτούς.

Με το σημερινό μου σημείωμα θεωρώ υποχρέωσή μου να καταθέσω ορισμένα νέα στοιχεία για τη ζωή και τη δράση του Γεωργίου Μ. Γκάλγκου, τα οποία δε διέθετα πριν από πολλά χρόνια, όταν έκανα ένα σύντομο αφιέρωμα στη μνήμη των τεσσάρων (βλ. Θεόδωρος Κοσμάς, Μνήμη πατριωτών, Τα Νέα της Ζίτσας, τεύχος 10, Απρίλιος-Ιούνιος 2003, σσ. 15-17), ώστε, πέρα από τη χρονολογία γέννησής του και μια αόρι­στη και μη διακριβωμένη πληροφορία του Β. Οικονόμου σχετικά με την επαγ­γελ­ματική του ιδιότητα (δημόσιος υπάλληλος), να μη μπορώ να προσκομίσω καμιά άλλη μαρτυρία για το εικοσάχρονο παλικάρι.

Πώς όμως προέκυψαν αυτά τα στοιχεία; Λίγο καιρό μετά τη δημοσίευση του αφιερώματος, συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 2003, ο αείμνηστος Ανδροκλής Μ. Γκάλγκος, αδελφός του εκτελεσθέντος, έχοντας προφανώς διαβάσει τα όσα είχα γρά­ψει, με δική του πρωτοβουλία με πήρε παράμερα στη Ρούγα, το θυμάμαι σαν σήμερα, και μου κατέθεσε τις παρακάτω πληροφορίες, τις οποίες μεταφέρω αυτολεξεί σχεδόν, με βάση σημειώσεις που είχα τότε κρατήσει:

«Ο Γεώργιος Γκάλγκος εγεννήθη εις Ζίτσα το 1924. Αφού τελείωσε το Δη­μο­τικό Σχολείο Ζίτσης, 12 ετών τον πήρε στην Αθήνα, και συγκεκριμένα στην Πε­ντέλη, ο θείος του Γεώργιος Ροζάνας και εργάζετο ως διανομέας γάλατος με ένα γαϊδουράκι και στη συνέχεια έγινε αρτεργάτης. Εκεί οργανώθηκε στην Εθνι­κή Αντίσταση κατά των Γερμανών. Σε ένα σαμποτάζ που έκανε ο ΕΛΑΣ στην περιο­χή τον συνέλαβαν κατόπιν προδοσίας οι Γερμανοί και τον εκτέλεσαν με τους 200 πατριώτες στην Καισαριανή».

Το προκείμενο βιογραφικό, παρά τη λιτότητα που το διακρίνει, παρουσιάζει ιδιαί­τερο ενδιαφέρον, στο βαθμό που βεβαιώνει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την αντιστασιακή δράση του Γεωργίου Γκάλγκου, που, όπως προκύπτει από τα συμφρα­ζό­μενα, φαίνεται πως υπήρξε μαχητής του ΕΛΑΣ και ακριβώς για τη συμμετοχή του στην προμνησθείσα δολιοφθορά κατά των κατακτητών συνελήφθη καθ’ υπόδειξη εγχώριου συνεργάτη των Ναζί, προδοτικό είδος που δυστυχώς ευδοκίμησε κατά τη διάρκεια της Κατοχής και έδρασε καταστροφικά για χιλιάδες αγωνιστές, ιδιαίτερα στα μπλόκα, υπό τα κάλυμμα της περιβόητης κουκούλας. Εξάλλου, αναδεικνύει μια παρά­μετρο που δεν έχει επισημανθεί μέχρι τώρα και που συνδέει ευθέως το Γεώργιο Γκάλγκο με τους Ροζαναίους, τη συγγενική του δηλαδή σχέση (ανεψιός) με το Γεώρ­γιο Ροζάνα. Αυτό δείχνει πολλά, τόσο για την ιδεολογική σύμπλευση των τριών, όσο και για την ένταξή τους στο αντιστασιακό κίνημα. Η σύλληψή τους, με άλλα λόγια, ο εγκλεισμός τους στο Χαϊδάρι και εντέλει η εκτέλεσή τους υπήρξαν αναμφίβολα το αποτέλεσμα των ιδεολογικών και αντιφασιστικών τους περγαμηνών, όπως άλλωστε δηλώνεται ρητά και στην ανακοίνωση του γερμανικού αρχηγείου, που προαναγγέλλει το έγκλημα.

                                                                                                 Θ. Δ. Κοσμάς

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΥ

 

 

 

Τις ημέρες των Απόκρεω  με πρωτοβουλία του  Πέτρου και της ομάδας του πραγματοποιήθηκε  δεντροφύτευση καρποφόρων δέντρων ( ροδιές, συκιές, κορομηλιές)  στο βόρειο τμήμα της  πλατείας  ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ (στη Λούτσα) . Τα δέντρα ήταν προσφορά του συγχωριανού μας  Γιάννη Κοντογιάννη.  Μπράβο στην ομάδα!!!